યોગીની એકાદશી વ્રત, વિધિ અને મહત્ત્વ | Yogini ekadashi Vrat, Vidhi ane Mahatva |

યોગીની એકાદશી વ્રત, વિધિ અને મહત્ત્વ

યોગીની એકાદશી વ્રત, વિધિ અને મહત્ત્વ

|| યોગિની એકાદશી શું છે? ||

યોગિની એકાદશી અષાઢ મહિનાના કૃષ્ણ પક્ષની એકાદશીએ ઉજવવામાં આવે છે. આ એકાદશી ભગવાન વિષ્ણુને સમર્પિત છે. નામ પ્રમાણે જ, આ વ્રત સાધકને તમામ પાપોમાંથી મુક્તિ અપાવીને મોક્ષ તરફ લઈ જવામાં મદદરૂપ માનવામાં આવે છે.

|| યોગિની એકાદશી વ્રતનું મહત્વ ||

પુરાણો અનુસાર, યોગિની એકાદશીનું વ્રત અત્યંત ફળદાયી માનવામાં આવે છે. આ વ્રતનું મહત્વ ૮૮,૦૦૦ બ્રાહ્મણોને ભોજન કરાવવા સમાન માનવામાં આવ્યું છે. આ વ્રત કરવાથી સાધકને અનેક લાભ મળે છે:

|| પાપોમાંથી મુક્તિ ||

 આ વ્રત જાણીજોઈને કે અજાણતા કરેલા તમામ પાપોમાંથી મુક્તિ અપાવવામાં મદદરૂપ છે.

• શારીરિક રોગોમાંથી મુક્તિ

  એવી માન્યતા છે કે યોગિની એકાદશીનું વ્રત કરવાથી શારીરિક રોગોમાંથી મુક્તિ મળે છે અને સ્વાસ્થ્યમાં સુધારો થાય છે.

|| સુખ-સમૃદ્ધિની પ્રાપ્તિ ||

આ વ્રતના પ્રભાવથી સાધકને જીવનમાં સુખ, શાંતિ અને સમૃદ્ધિની પ્રાપ્તિ થાય છે.

|| મોક્ષની પ્રાપ્તિ ||

આ વ્રતનો ઉદ્દેશ્ય સાધકને જન્મ-મરણના બંધનમાંથી મુક્ત કરાવીને મોક્ષ પ્રદાન કરવાનો છે.

|| યોગિની એકાદશીની પૂજા વિધિ ||

યોગિની એકાદશીની પૂજા વિધિ અન્ય એકાદશીઓ જેવી જ છે:

|| સંકલ્પ ||

એકાદશીના એક દિવસ પહેલા (દશમ તિથિ) થી જ સાત્વિક ભોજન કરો અને બ્રહ્મચર્યનું પાલન કરો.

|| પ્રાતઃસ્નાન ||

એકાદશીના દિવસે વહેલી સવારે ઉઠીને સ્નાન કરો અને સ્વચ્છ વસ્ત્રો ધારણ કરો.

પૂજનભગવાન વિષ્ણુની પ્રતિમા કે ચિત્ર સામે બેસીને વ્રતનો સંકલ્પ લો. ભગવાનને પીળા ફૂલ, ફળ, ધૂપ, દીપ અને તુલસીદળ અર્પણ કરો.

|| મંત્ર જાપ ||

આખો દિવસ 'ॐ नमो भगवते वासुदेवाय' (ૐ નમો ભગવતે વાસુદેવાય) મંત્રનો જાપ કરો.

|| વ્રત કથા ||

સાંજના સમયે ભગવાન વિષ્ણુની આરતી કરો અને યોગિની એકાદશી વ્રત કથાનો પાઠ અથવા શ્રવણ કરો.

|| જાગરણ ||

શક્ય હોય તો રાત્રે ભગવાનના ભજન-કીર્તનમાં જાગરણ કરો.

• || પારણા: ||

  બીજા દિવસે (દ્વાદશી તિથિ) બ્રાહ્મણોને દાન-દક્ષિણા આપ્યા અને ભોજન કરાવ્યા પછી જ વ્રતના પારણા (વ્રત ખોલવું) કરો.

|| વ્રત દરમિયાન ધ્યાનમાં રાખવા જેવી બાબતો (નિયમો) ||

યોગિની એકાદશી દરમિયાન કેટલાક વિશેષ નિયમોનું પાલન કરવું અનિવાર્ય છે:

|| વર્જિત ખાદ્ય ||

એકાદશીના દિવસે ચોખાનું સેવન સંપૂર્ણપણે વર્જિત છે. આ ઉપરાંત લસણ, ડુંગળી, માંસ અને મદિરાનું સેવન પણ ન કરો.

|| તુલસી ||

એકાદશીના દિવસે તુલસીના પાન તોડવા જોઈએ નહીં.

||આચરણ ||

 મનમાં ક્રોધ, ઈર્ષ્યા કે કોઈના પ્રત્યે ખરાબ ભાવ ન રાખો. સાત્વિક રહો અને વાદ-વિવાદથી બચો.

|| આહાર ||

 વ્રતમાં માત્ર ફળાહાર

(ફળ, દૂધ, દહીં, સૂકો મેવો)નું જ સેવન કરો.

 જો સ્વાસ્થ્ય પરવાનગી આપે, તો નિર્જળા વ્રત પણ રાખી શકાય છે.

|| ૐ નમો ભગવતે વાસુદેવાય ||